چطور سازندگان اسمارت‌فون کاربران خود را ردیابی می‌کنند؟

16 آبان 1400 چطور سازندگان اسمارت‌فون کاربران خود را ردیابی می‌کنند؟

روابط عمومی شرکت ایدکو (توزیع‌کننده‌ی محصولات کسپرسکی در ایران)؛ اپ‌های سیستم –که روی اسمارت‌فون شما به طور پیش‌فرض نصب هستند و معمولاً هم نمی‌شود آن‌ها را حذف کرد- همچنان دور از نظرها و بر قوت خود باقیمانده‌اند. اما برخلاف سایر اپ‌ها و سرویس‌ها که کاربران دست‌کم ذره‌ای حق انتخاب دارند، در این سناریو قابلیت‌های نظارتی و ردیابی در ساختار و تار و پود دستگاه رفته‌اند و کاربر دخل و تصرفی رویشان ندارد. جمله‌ای که هم‌اکنون خواندید حاصل تحقیقات محققین دانشگاه ادینبورگ انگلستان و کالج ترینیتی دوبلینِ ایرلند است. این محققین اسمارت‌فون‌های چهار فروشنده اصلی را مورد بررسی قرار دادند تا پی ببرند دقیقاً چه میزان اطلاعات را انتقال می‌دهد. به عنوان نقطه مرجع، آن‌ها نتایج را با سیستم‌ عامل‌های منبع باز مبتنی بر اندروید، لاینج او اس و ای‌او‌اس مقایسه کردند. در ادامه با ما همراه شوید تا حاصل کار را با شما به اشتراک بگذاریم.

روش تحقیق

محققین برای اینکه آزمایش خالص و دقیق انجام شود سناریوی سختی را برای هر چهار اسمارت‌فون چیدند؛ سناریویی که بعید است کاربران تا به حال آن را در زندگی عادی و واقعی خود تجربه کرده باشند. محققین فرض را بر این گذاشتند که هر اسمارت‌فون منحصراً برای تماس و متن استفاده می‌شوند و با این فرض هیچ اپ دیگری را بدان‌ها اضافه نکردند. فقط همان‌هایی را گذاشتند که تولیدکننده تصمیم گرفته روی دستگاه باشد. افزون بر این، کاربر صوری به هر نوع سوال از جنس «آیا می‌خواهید با فوروارد داده سرویس خود را ارتقا دهید؟» که معمولاً وقتی اولین بار گوشی را روشن می‌کنند با آن‌ها مواجه می‌شوند جواب منفی داد. آن‌ها هیچ سرویس اختیاری را از سوی تولیدکننده فعال نکردند (از جمله ذخیره‌گاه کلود یا Find My Device). به بیانی دیگر آن‌ها اسمارت‌فون‌ها را تا جایی که می‌شد ایزوله نگه داشتند. در کل این پژوهش فناوری «ردیابی جاسوسی» یکسان است. اسمارت‌فون به مینی‌کامپیوتر رزبری پای متصل می‌شود که در حقیقت حکم دسترسی وای‌فای را دارد. نرم‌افزار نصب‌‌شده از گوشی، جریان داده را رهگیری و رمزگشایی می‌کند. این داده سپس از نو رمزگذاری‌ شده و به گیرنده –همان توسعه‌دهنده‌ی گوشی، اپ یا سیستم‌عامل- ارسال می‌شود. در اصل نویسندگان این پژوهش یک جور حمله مرد میانی[1] را اجرا کردند (البته از روی خیرخواهی و در راستای کمک به امنیت کاربران).

خبر خوب اینکه همه داده‌های انتقال داده‌شده رمزگذاری شده بودند. ظاهراً این صنعت در نهایت بر طاعون آسیب‌پذیریِ دستگاه‌ها، برنامه‌ها و سرورهای خود فائق آمده است. در حقیقت محققین کلی زمان را صرف بررسی و تحلیل داده‌ها کردند تا متوجه شند دقیقاً چه چیزهایی ارسال می‌شده است. پس از آن، پژوهشگران داده‌های روی هر دستگاه‌ها را پاک کردند و راه‌اندازی اولیه را انجام دادند. سپس بدون لاگین شدن به اکانت گوگل هر اسمارت‌فون را چند روزی کنار گذاشتند تا نحوه انتقال داده‌شان را مورد نظارت قرار دهند. سپس با استفاده از اکانت گوگل لاگین کرده موقعیت‌یابی مکانی را موقتاً فعال نموده و رفتند سراغ تنظیمات گوشی‌ها. در این مرحله آن‌ها بررسی کردند که چه داده‌هایی ارسال شدند و به کجا ارسال شدند. آن‌ها در مجموع شش اسمارت‌فون را تست کردند: چهار اسمارت‌فون با سفت‌افزار تولیدکننده و دو تا با نسخه‌ی منبع باز لاینج او اس و ای‌او اسِ اندروید.

چه کسی داده‌ها را جمع‌آوری می‌کند؟

محققین دریافتند سازندگان اسمارت‌فون اولین جمع‌آوری‌کنندگانِ داده بودند! هر چهار دستگاه که سفت‌افزار اورجینال را اجرا می‌کردند (و برنامه‌های از پیش‌نصب‌شده راه‌اندازی کرده بودند) داده‌های تله‌متری را به همراه شناساگرهای دائمی مانند شماره سریال را به تولیدکننده فوروارد می‌کردند. اینجا نویسندگان پژوهش سفت‌افزار استاندارد را از سازه‌های سفارشی تمیز می‌دهند. برای مثال لاینج‌اواس گزینه‌ی ارسال داده به توسعه‌کننده را دارد (بعنوان مثال برای نظارت پایداری عملکرد برنامه) اما غیرفعال کردن این گزینه انتقال داده را متوقف می‌کند. روی دستگاه‌های استاندارد کارخانه‌ای بلوکه کردن مسیر ارسال داده در طول راه‌اندازی اولیه شاید میزان داده ارسالی را کاهش دهد اما کل قانون انتقال اطلاعات را رد نمی‌کند. نفرات بعدی که داده‌ها را دریافت می‌کنند توسعه‌دهندگان اپ‌های از پیش‌نصب‌شده هستند.

چه داده‌هایی ارسال می‌شوند؟

در این بخش، محققین باری دیگر تمرکز خود را روی شناساگرها می‌گذارند. همه داده‌ها نوعی کد منحصر به فرد برای شناسایی فرستنده دارند. برخی‌اوقات یک کد یکبارمصرف است که از حیث حریم خصوصی بهترین روش جمع‌آوری آمار است –برای مثال در باب پایداری عملکرد سیستم- و به توسعه‌دهندگان کمک بسیاری می‌کند. اما همچنین شناساگرهای بلندمدت و حتی پایداری هم وجود دارند که حریم خصوصی کاربر را که همچنین جمع‌آوری می‌شوند نقض می‌کنند. برای مثال دارندگان می‌توانند به طور دستی  Google Advertising ID که بالاتر بدان اشاره شد را تغییر دهند تا بتوان شناساگر را –که هم به گوگل و هم تولیدکنندگان دستگاه ارسال می‌شود- نزدیک به ثابت قلمداد کرد. شماره سریال دستگاه، کد IMEI ماژول رادیو و شماره سیم‌کارت شناساگرهای ثابت هستند. با شماره سریال دستگاه و کد IMEI این امکان وجود دارد که کاربر حتی بعد از تغییر شماره تلفن و تکمیل ریست دستگاه نیز شناسایی شوند. انتقال معمول اطلاعات در مورد مدل دستگاه، سایز نمایشگر و نسخه‌ی سفت‌افزار ماژول رادیو به لحاظ حریم‌خصوصی کمتر خطرناک است؛ این داده‌ برای تعداد زیادی از صاحبان همان مدل گوشی نیز یکسان است. اما داده‌های فعالیت کاربر در برخی از اپ‌ها می‌تواند کلی اطلاعات از دارندگان به ما بدهد.

اینجا محققین از مرز باریکی حرف می‌زنند بین داده‌های لازم برای دیباگ کردن اپ‌ و اطلاعاتی که می‌شود برای ساخت پروفایل کاربر مانند تبلیغات هدفمند استفاده کرد. برای مثال، دانستن اینکه اپی دارد عمر باتری را کم می‌کند می‌تواند برای توسعه‌دهنده مهم باشد و در نهایت این به نفع کاربر خواهد بود. داده‌هایی که رویشان نسخه‌های برنامه‌های سیستم نصب می‌شوند می‌توانند تعیین کنند چه زمان باید آپدیتی را دانلود کرد (که همچنین بسیار مفید است). اما اینکه جمع‌آوری اطلاعات در مورد شروع و پایان دقیق تماس‌های تلفنی ارزشمند است یا به لحاظ انسانی و اخلاقی مهم است هنوز در هاله‌ای از ابهام است. نوع دیگری از داده کاربری که اغلب گزارش می‌شود فهرست اپ‌های نصب‌شده است. این لیست می‌تواند چیزهای زیادی از کاربر بگوید از جمله علایق سیاسی و گرایشات مذهبی‌شان.

ترکیب داده‌های کاربری از منابع مختلف

علیرغم کار تمام و کمالی که انجا دادند، محققین نتوانستند تصویر کلی از نحوه جمع‌آوری و پردازش داده‌های کاربری توسط فروشندگان مختلف نرم‌افزار و گوشی دریافت کنند. آن‌ها مجبور شدند دست به ساخت فرضیات بزنند. فرضیه اول: تولیدکنندگان اسمارت‌فونی که شناساگرهای ثابت را جمع می‌کنند می‌توانند فعالیت کاربر را ردیابی کنند حتی اگر کاربر مذکور همه داده‌ها را از گوشی پاک و سیستم را نیز عوض کرده باشد.

فرضیه‌ دوم: همه شرکت‌کنندگان بازار این قابلیت را دارند که دست به تبادل داده زده و با ترکیب هویت‌های پایدار و موقت و نیز چندین نوع مختلف تله‌متری کامل‌ترین تصور ممکن را از عادات و سلایق کاربران بسازند. حال اینکه چطور چنین اتفاقی می‌افتد و آیا توسعه‌دهندگان واقعاً دست به تبادل داده می‌زنند و یا آن را به جمع‌کننده‌های طرف‌سوم می‌فروشند هنوز جای سوال دارد.

آنچه از این مقاله آموختیم

برنده‌ از حیث حریم خصوصی گوشی اندرویدی با متغیر ای‌اواس است؛ آن هم به دلیل استفاده از آنالوگ Google Play Services شخصی‌اش و نیز مقاومتش در برابر انتقال هر نوع داده‌ای. گوشی دیگر سفت‌افزار منبع‌باز لاینج اواس بود که اطلاعات را نه به توسعه‌دهندگان که به گوگل ارسال کرد زیرا سرویس‌های دومی روی آن گوشی نصب شده بودند. این سرویس‌ها برای عملکرد درست مورد نیاز هستند- برخی اپ‌ها و برخی قابلیت‌ها بدون Google Play Services کار نمی‌کنند یا کارکردشان ضعیف است. در مورد سفت‌افزار اختصاصی تولیدکنندگان محبوب هم نمی‌شود آن‌ها را از هم جدا کرد. همه‌شان مجموعه بزرگی از داده را جمع‌آوری می‌کنند و البته همیشه هم توجیهشان این است که باید از کاربر مراقبت کنند.

به نقل از محققین آن‌ها در اصل انصراف کاربر و ارسال داده‌های استفاده‌شده را نادیده می‌گیرند. فط رگولاسیون بیشتر یرای تضمین حریم خصوصی مصرفیِ بیشتر می‌تواند این موقعیت را تغییر دهد و اجالتاً فقط کاربران پیشرفته که می‌توانند یک سیستم عامل غیراستاندارد را نصب کنند قادر هستند تماماً این تله‌متری را حذف کنند. در مورد بخش امنیتی هم باید گفت این جمع‌آوری داده تله‌متری قرار نیست خطر مستقیمی داشته باشد. این وضعیت به طور اساسی با اسمارت‌فون‌های third-tier که بدافزاری رویشان می‌تواند مستقیماً از سوی کارخانه نصب شود متفاوت است.

خبر خوب اینکه این انتقال داده امن است و دست‌کم دسترسی خارجی‌ها را محدود کرده است. محققین مدل‌های اروپایی اسمارت‌فون را با نرم‌افزار بومی بررسی کردند و می‌گویند در جاهای دیگر بسته به قوانین و موضع‌گیری‌های متفاوت حریم خصوصی این شاید تفاوت داشته باشد.

 

[1] man-in-the-middle attack

 

منبع: کسپرسکی آنلاین (ایدکو)

کسپرسکی اسم یکی از بزرگترین شرکتهای امنیتی و سازنده آنتی ویروس است که برخی از کاربران اشتباهاً این شرکت و محصولات آنتی ویروس آن را با عناوینی نظیر کسپرسکای،کاسپرسکی، کسپراسکای، کسپراسکای، و یا کاسپراسکای نیز می‌شناسد. همچنین لازم به ذکر است مدیرعامل این شرکت نیز یوجین کسپرسکی نام دارد.

محصولات مرتبط

  • Kaspersky Internet Security

    ایمن بمانید- هرآنچه در محل کار و خانه انجام می‌دهید هرآنچه در محیط آنلاین انجام می‌دهید- روی دستگاه‌های پی‌سی، مک و اندروید- بسته‌ی امنیتی پیشرفته و تک‌لایسنسیِ ما به شما کمک ...

    9,447,000 ریال
    خرید
  • Kaspersky Internet Security for Android

    امنیت پیشرفته‌ای که همیشه همراه شماست بخش مهمی از زندگی اکثر ما اکنون روی گوشی‌ها و تبلت‌هاست- پس به امنیت موبایلی نیاز دارید که شما را همیشه امن نگه ...

    3,147,000 ریال
    خرید
  • Kaspersky Total Security

    قوی‌ترین و پرفروش‌ترین مجموعه‌‌ امنیتی ما امنیت خانواده چنددستگاهه مجهز به آنتی‌ویروس، ضدباج‌افزار، امنیت وبکم، مدیر کلمه‌عبور و 87 فناوری دیگر، همگی با یک لایسنس. ...

    12,597,000 ریال
    خرید
  • Kaspersky Cloud Password Manager

    Kaspersky Cloud Password Manager ابزار مدیریت کلمه عبور ابری کسپرسکی (KCPM) ضمن ذخیره ایمن تمامی کلمات عبور مورد استفاده شما برای وبسایت‌ها، اپلیکیشن‌ها، و شبکه‌های اجتماعی آنها را در تمامی ...

    4,722,000 ریال
    خرید
  • Kaspersky Safe Kids

    شما می توانید بر ارتباطات اینترنتی کودکان از قبیل فعالیتهای عمومی در فیسبوک، کنترل تماسها و پیامها از طریق دستگاههای اندرویدی نظارت داشته باشید. کمک شما به کودکان بهترین راهنمایی برای آنها ...

    4,722,000 ریال
    خرید
  • Kaspersky Antivirus

    بهترین آنتی‌ویروس ما برای ویندوز پی‌سی شما جدیدترین ویروس‌ها، باج افزارها، جاسوس‌افزارها، رمزگرها و غیره را بلاک کرده و کمک می‌کند جلوی بدافزار ماینینگِ رمزارز -که به ...

    6,297,000 ریال
    خرید
  • Kaspersky Small Office Security

    محافظت در حین کار Kaspersky Small Office Security به طور خاص برای سازمان‌هایی طراحی شده است که 5 تا 25 دستگاه کامپیوتر در خود جای داده‌اند. نصب آن بسیار آسان است؛ مدیریت آن ...

    11,340,000 ریال
    خرید
  • Kaspersky Endpoint Security for Business Select

    حفظ امنیت داده‌ها، سیستم‌ها، و نیروهای کاری سیار ضدبدافزار چندلایه که برنده جایزه شده است کنترل‌گرهای اندپوینت-برنامه، ابزار و وب امنیت ...

    132,300,000 ریال
    خرید
  • Kaspersky Endpoint Security for Business Select

    Kaspersky Endpoint Security for Business Select

    177,189,000 ریال
    خرید
  • Kaspersky Endpoint Security for Business Select

    Kaspersky Endpoint Security for Business Select

    214,200,000 ریال
    خرید
  • Kaspersky Endpoint Security for Business Select

    Kaspersky Endpoint Security for Business Select

    240,189,000 ریال
    خرید
  • Kaspersky Endpoint Security for Business Select

    Kaspersky Endpoint Security for Business Select

    433,125,000 ریال
    خرید
  • Kaspersky Endpoint Security for Business Select

    Kaspersky Endpoint Security for Business Select

    787,500,000 ریال
    خرید
  • Kaspersky Endpoint Security for Business Advanced

    ارتقا امنیت و کارایی فناوری اطلاعات در محیط کاری شما کنترل‌های نهایی ضدبدافزار و رمزیابی داده مدیریت پچ و مدیریت فناوری اطلاعات و ابزارهای کارآمد ...

    185,850,000 ریال
    خرید
  • Kaspersky Endpoint Security for Business Advanced

    Kaspersky Endpoint Security for Business Advanced

    250,425,000 ریال
    خرید
  • Kaspersky Endpoint Security for Business Advanced

    Kaspersky Endpoint Security for Business Advanced

    299,250,000 ریال
    خرید
  • Kaspersky Endpoint Security for Business Advanced

    Kaspersky Endpoint Security for Business Advanced

    338,625,000 ریال
    خرید
  • Kaspersky Endpoint Security for Business Advanced

    Kaspersky Endpoint Security for Business Advanced

    606,375,000 ریال
    خرید
  • Kaspersky Endpoint Security for Business Advanced

    Kaspersky Endpoint Security for Business Advanced

    1,102,500,000 ریال
    خرید
  • Kaspersky Total Security for Business

    راهکار نهایی مدیریت سیستم‌ها و امنیت ضدبدافزار، کنترل‌گرها، رمزنگاری و امنیت سیار مدیریت پچ و اسکن خودکار آسیب‌پذیری‌ها کارکرد مدیریت ...

    315,000,000 ریال
    خرید
  • Kaspersky Total Security for Business

    Kaspersky Total Security for Business

    422,889,000 ریال
    خرید
  • Kaspersky Total Security for Business

    Kaspersky Total Security for Business

    507,150,000 ریال
    خرید
  • Kaspersky Total Security for Business

    Kaspersky Total Security for Business

    574,875,000 ریال
    خرید
  • Kaspersky Total Security for Business

    Kaspersky Total Security for Business

    1,023,750,000 ریال
    خرید
  • Kaspersky Total Security for Business

    Kaspersky Total Security for Business

    1,874,250,000 ریال
    خرید
  • Kaspersky Internet Security

    از آنجا که شما زمان زیادی از خود را بصورت آنلاین در حال خرید، انجام امور بانکی و استفاده از شبکه های اجتماعی هستید، بسته ی امنیتی ما که برنده ی جوایز متعددی شده است به شما این امکان را می دهد که ...

    17,007,000 ریال
    خرید
  • Kaspersky Internet Security

    ایمن بمانید- هرآنچه در محل کار و خانه انجام می‌دهید هرآنچه در محیط آنلاین انجام می‌دهید- روی دستگاه‌های پی‌سی، مک و اندروید- بسته‌ی امنیتی پیشرفته و تک‌لایسنسیِ ما به شما کمک ...

    10,392,000 ریال
    خرید
  • Kaspersky Internet Security

    کسپرسکی اینترنت سکیوریتی مولتی دیوایس

    18,897,000 ریال
    خرید
  • Kaspersky Internet Security

    راه‌حلی مولتی پلتفرم (چند سکویی) برای PCها، مک‌ها و دستگاه‌های اندرویدی، همگی با یک لایسنس برای امور بانکی، خرید، وبگردی و کار با شبکه‌های اجتماعی آنلاین، دستگاهتان هرچه باشد، ...

    12,282,000 ریال
    خرید
  • Kaspersky Internet Security

    Kaspersky Internet Security Multi Device 2015

    22,047,000 ریال
    خرید
  • Kaspersky Internet Security

    هنگام خرید آنلاین و یا انجام تراکنش‌های بانکی از طریق اینترنت، از اطلاعات حساب بانکی و پولتان مراقبت می‌کنیم. وقتی در فضای سایبری مشغول معاشرت هستید از هویت‌تان حراست می‌کنیم... وقتی در اینترنت ...

    13,857,000 ریال
    خرید
  • Kaspersky Internet Security

    کسپرسکی اینترنت سکیوریتی مولتی دیوایس

    25,197,000 ریال
    خرید
  • Kaspersky Internet Security

    کسپرسکی اینترنت سکیوریتی مولتی دیوایس

    16,377,000 ریال
    خرید
  • Kaspersky Internet Security

    کسپرسکی اینترنت سکیوریتی مولتی دیوایس

    29,607,000 ریال
    خرید
  • Kaspersky Internet Security for Android

    تضمین امنیت اسمارت فون ها و تبلت ها؛ فقط با یک محصول Kaspersky Security for Android قادر است از ابزارهاي اندرويدي و اطلاعات شخصي ذخيره ...

    4,722,000 ریال
    خرید
  • Kaspersky Total Security

    کسپرسکی توتال سکیوریتی مولتی دیوایس

    22,677,000 ریال
    خرید
  • Kaspersky Total Security

    کسپرسکی توتال سکیوریتی مولتی دیوایس

    18,897,000 ریال
    خرید
  • Kaspersky Total Security

    کسپرسکی توتال سکیوریتی مولتی دیوایس

    34,017,000 ریال
    خرید
  • Kaspersky Total Security

    کسپرسکی توتال سکیوریتی مولتی دیوایس

    22,047,000 ریال
    خرید
  • Kaspersky Total Security

    کسپرسکی توتال سکیوریتی مولتی دیوایس

    28,347,000 ریال
    خرید
  • Kaspersky Total Security

    کسپرسکی توتال سکیوریتی مولتی دیوایس

    50,397,000 ریال
    خرید
  • Kaspersky Antivirus

    یک لحظه به همه ی چیزهای مهمی که روی کامپیوترتان نگه می دارید فکر کنید! ما می توانیم به شما در محافظت از انها در برابر ویروس ها، ابزارهای جاسوسی و غیره کمک کنیم. ...

    9,447,000 ریال
    خرید
  • Kaspersky Antivirus

    یک لحظه به همه ی چیزهای مهمی که روی کامپیوترتان نگه می دارید فکر کنید! ما می توانیم به شما در محافظت از انها در برابر ویروس ها، ابزارهای جاسوسی و غیره کمک کنیم. ...

    17,322,000 ریال
    خرید
  • Kaspersky Small Office Security

    امنیت ادارات کوچک نسخه 6

    10,395,000 ریال
    خرید
  • Kaspersky Small Office Security

    امنیت ادارات کوچک نسخه 6

    9,765,000 ریال
    خرید
  • Kaspersky Small Office Security

    امنیت ادارات کوچک نسخه 6

    9,450,000 ریال
    خرید
  • Kaspersky Small Office Security

    9,135,000 ریال
    خرید

نظر خودتان را ارسال کنید


کاربر گرامی چنانچه تمایل دارید، نقد یا نظر شما به نام خودتان در سایت ثبت شود، لطفاً وارد سایت شوید.
*نظر
کلیه حقوق مادی و معنوی این سایت محفوظ و متعلق به شرکت گسترش خدمات تجارت الکترونیک ایرانیان است و هر گونه کپی برداری از آن پیگرد قانونی دارد