متا قابلیتی را معرفی کرد و تنها چند روز بعد کنار گذاشت
در تاریخ ۷ ژوئیه ۲۰۲۶، متا از Muse Image، نخستین ابزار تولید تصویر مبتنی بر هوش مصنوعی خود، رونمایی کرد.
این ابزار میتواند با استفاده از تصاویر و توضیحات متنی، تصاویر خلاقانه تولید کند. مهمترین ویژگی آن، عملکرد بهعنوان یک عامل هوش مصنوعی (AI Agent) است؛ یعنی مدل تنها به تولید تصویر بسنده نمیکند، بلکه ابتدا درخواست کاربر را تحلیل میکند، برای یافتن اطلاعات مرتبط در وب جستوجو انجام میدهد و سپس تصویر موردنظر را تولید میکند.
اما خبرنگاران خیلی زود متوجه موضوع دیگری شدند؛ متا بدون اطلاع یا کسب رضایت کاربران، به این هوش مصنوعی اجازه داده بود از محتوای منتشرشده در حسابهای اینستاگرام برای تولید تصاویر استفاده کند.
تنها سه روز بعد، یعنی در ۱۰ ژوئیه، این قابلیت بهطور کامل غیرفعال شد.
اما چه اتفاقی باعث این عقبنشینی شد و چرا نباید آن را پایان ماجرا دانست؟
دقیقاً چه اتفاقی افتاد؟
در ظاهر، Muse Image فقط تصاویر رنگارنگ و خلاقانه تولید میکرد و قابلیت آن تفاوت چشمگیری با سایر ابزارهای مشابه نداشت.
اما یک تفاوت مهم وجود داشت.
این ابزار میتوانست هر حساب عمومی اینستاگرام را بهعنوان مرجع تولید تصویر مورد استفاده قرار دهد.
حتی لازم نبود کاربر، صفحه موردنظر را دنبال کرده باشد؛ کافی بود نام آن حساب را در متن درخواست خود وارد کند تا هوش مصنوعی، هر آنچه را که امکانش وجود داشت، بر اساس محتوای آن حساب تولید کند.
نکته نگرانکنندهتر اینکه متا هیچ اطلاعی به صاحبان محتوا نداده بود.
هیچ اعلان یا هشداری ارسال نشد؛ حتی اگر شخص دیگری از تصاویر و محتوای آنها برای تولید تصاویر جدید و حتی کسب درآمد استفاده میکرد.
چند روز پس از معرفی این قابلیت، متا اعلام کرد آن را متوقف کرده است.
تنها توضیح رسمی شرکت این بود:
«بازخورد کاربران نشان داد این قابلیت انتظارات را برآورده نکرده است؛ بنابراین دیگر در دسترس نخواهد بود.»
اما متا هیچ توضیحی درباره نحوه حفاظت از محتوای کاربران در آینده ارائه نکرد.
همچنین مشخص نکرد آیا چنین قابلیتی ممکن است دوباره بازگردد یا خیر.
حتی خبری از وعدههای همیشگی شرکتها درباره اینکه «حریم خصوصی کاربران اولویت ماست» نیز نبود؛ چه برسد به اینکه اعلام کند این فناوری برای همیشه کنار گذاشته شده است.
«قبلاً هم گفته بودیم!»
حدود دو سال پیش، مطلبی با عنوان:
«متا میخواهد از پستها و تصاویر شما برای آموزش هوش مصنوعی استفاده کند... یا واقعاً چنین قصدی دارد؟»
منتشر کردیم.
در آن مطلب، شایعات مربوط به استفاده متا از دادههای کاربران در تمام پلتفرمهای خود برای آموزش مدلهای هوش مصنوعی را بررسی کردیم.
ماجرا از مه ۲۰۲۴ آغاز شد؛ زمانی که انتشار نسخه جدید سیاستهای حریم خصوصی متا، واکنش گسترده رسانهها را در پی داشت.
طبق این گزارشها، قرار بود از ژوئن ۲۰۲۴، محتوای منتشرشده در Facebook و Instagram برای آموزش مدلهای هوش مصنوعی مولد استفاده شود.
البته این اطلاعرسانی برای همه کاربران ارسال نشد و تنها گروه محدودی از کاربران اروپا و آمریکا چنین پیامی دریافت کردند.
در آن زمان، این موضوع بیشتر شبیه یکی از همان جدالهای همیشگی میان رسانهها و غولهای فناوری به نظر میرسید؛ رسانهها شرکتهای فناوری را به نقض حریم خصوصی متهم میکنند و شرکتها نیز با ارائه توضیحاتی از خود دفاع میکنند.
امروز نیز طبق اعلام رسمی متا، پیامهای خصوصی کاربران (DM) برای آموزش Meta AI استفاده نمیشوند؛ اما هر اطلاعاتی که مستقیماً در اختیار چتبات هوش مصنوعی متا قرار دهید، میتواند برای آموزش مدل مورد استفاده قرار گیرد.
در همین راستا، ماجرای NameTag نیز نگرانیها را افزایش داده است.
NameTag قابلیتی بود که قرار بود با استفاده از دستیار هوش مصنوعی متا، افراد حاضر در تصویر دوربین عینکهای هوشمند متا را شناسایی کرده و اطلاعات آنها را در اختیار کاربر قرار دهد.
کدهای مربوط به این قابلیت بیسروصدا وارد برنامه Meta AI شده بود؛ اما بلافاصله پس از انتشار گزارش خبرنگاران، متا آن را از نسخه بعدی برنامه حذف کرد؛ نسخهای که تنها یک روز بعد منتشر شد.
پیشتر این موضوع را در مطلب «متا در برابر حریم خصوصی؛ آیا عینکهای هوشمند از مرزها عبور کردهاند؟» بهطور کامل بررسی کردهایم.
کاربران چه کاری میتوانند انجام دهند؟
در همان چند روزی که قابلیت استفاده از محتوای عمومی اینستاگرام فعال بود، تنها راه محافظت از محتوا این بود که کاربران تنظیمات حریم خصوصی حساب خود را تغییر دهند یا پروفایلشان را خصوصی کنند.
هرچند حذف این قابلیت خبر خوبی است، اما نباید تصور کرد که خطر برای همیشه برطرف شده است.
متا بهوضوح در حال آزمایش قابلیتهای جدید هوش مصنوعی است.
ممکن است در صورت واکنش شدید کاربران، یک قابلیت خاص متوقف شود؛ اما این به معنای کنار گذاشته شدن ایده اصلی نیست.
وقتی فناوری توسعه پیدا کرده باشد، همیشه میتواند در آینده با ظاهری متفاوت و نامی جدید دوباره معرفی شود.
این دو اتفاق بهخوبی نشان میدهند که شرکتهای بزرگ فناوری هر زمان که بخواهند میتوانند قواعد بازی را تغییر دهند.
آنها قادرند سیاستهای حریم خصوصی را بهروزرسانی کنند، نحوه استفاده از دادههای کاربران را گسترش دهند یا اطلاعات شخصی را برای آموزش مدلهای هوش مصنوعی به کار بگیرند.
واقعیت این است که هیچ راهی برای جلوگیری کامل از چنین تغییراتی وجود ندارد و پیگیری مداوم آنها نیز کار سادهای نیست.
به همین دلیل، بیش از هر زمان دیگری لازم است امنیت حسابهای کاربری خود را جدی بگیرید و تنظیمات حریم خصوصی را بهصورت دورهای بررسی کنید.
هرچه اطلاعات شخصی و محتوای کمتری بهصورت عمومی در دسترس باشد، داده کمتری نیز برای آموزش قابلیتهای جدید هوش مصنوعی در اختیار شرکتها قرار خواهد گرفت.
اگر میخواهید تنظیمات حریم خصوصی حسابهای خود را در شبکههای اجتماعی و سرویسهای مختلف بررسی و مدیریت کنید، میتوانید از ابزار رایگان Privacy Checker کسپرسکی استفاده کنید؛ مجموعهای از راهنماهای گامبهگام که متناسب با سیستمعامل، پلتفرم و مرورگر شما تهیه شدهاند.